Радован Павловски - Зрно

Во мене живее житието на народот
А со мене
И судбини по светот се пребројуваат
Да не ми остане семето во темнина
Земјата да не ми огрубее, овенее
И низ камен отварам пат
Породот кон сонце го водам
Во невреме јас знам химна да запеам
Потоа кон ѕвездите да се оддалечам
и да бидам вечна светлина
Над шари од жита и народи.

Радован Павловски - Цртач

Севезден сум во ѕвездата на раѓањето.

На линија сум со сите линии.

Само цртачот на своја црта

на своја точка стои.

Пајакот во својата мрежа

е отсутен ловец крвник.

На линија сум со звучните црти на ноктите

на цртачот во цртежот

во звучниот вриеж на сувоземна линија

сум со крокодилот

орелот и јагнето и хиената

во пустината на цртежот.

Колку ли само расипани часовници

ги покрива песокта на сончевиот часовник!

Во една своја точка птицата

на своја гранка на своја црта стои

а јас брзам – точката да ја стигнам

на своја црта на друго место да стои.

Радован Павловски - Златна маска

 

   Зад чекорот е земјата зад окото е небото
   Залудно се лажеме кога мислиме
   Дека бараме земја бараме небо – нив ги нема
   Во пукнатината на предметите излетал плодот
   А ние ја бараме
   златната маска во зборовите
   Зборовите меѓу себе се кријат
   како деца и родители во криенка
   Та не може да се дознае
   Кога децата биле деца
   Родителите - родители
   Што народ и што стока се котела
   Со каква маска од сонот се буделе
   Со каква маска на денот лежат в земја
   Зошто златната маска ја заорале в земја
   Прв да ја види владетелот на сохранение
   Маската без маска е вистинската маска
   Меѓу нас живите

   На тронот ли била качена маската
   На коњ ли јавала
   Кој сè се криел зад неа
   што ни ковче не останало од моштите
   ни струјка воздух во пепелта
   Утробата е таа жедна мајка на просторот
   во празнината што го чува
   своето златно руно
   а не лајмата.

   Накај Требениште и накај Самуиловите кули
   што стрчат во времето
   ми се оди
   по голтка вода од езерото.

Радован Павловски - Мојата ѕвезда е мое живеалиште

Мигот штом дојде завет да оставам
кому и зошто во свое време
со перото химни пеам
како птицата со клунот што пребарува
в земја зрно така и јас
во летот штом се оддалечам
со сонцето низ сè што сум поминал
тоа што било мое од минатото
пак да биде мое
во иднината живо
Тоа што се родило
од моето срце
и од мојата земја
да не се одроди од родот
така нека си остане
зачувано во целина
во мигот какво што било затечено
на земјата да се одржи
па и тоа од небо
в земја корен да пушти
моето соѕвездие е мојот народ
Мојата ѕвезда е моето живеалиште.

Радован Павловски - Фатаморгана

Дожд врне а дожд нема
сонце грее а сонце нема
влегуваш во градот
градот го нема
пловиш по море
(и риба сонува море)
а море нема


зборувај дожд
зборувај земја
зборувај човек
зборувај време


Фатаморгана
тропа на врата
зад увото изгреало сонце
гледаш а не слушаш
слушаш а не гледаш
зад увото изгреало сонце
ниту слушам ниту гледам


кукурикаат петли
секој петел во својата ноќ
зборувај дожд зборувај човек
зборувај семе врне дожд
одразглоби бол од зглоб


Фатаморгана тропа на небото
врне дожд
врати се во себе
од градот во градот
од песната во песната
врати се во себе
во спокојно лудило на убавината.

Радован Павловски - Лоза

И Израилка реч има во Лозата
и песната, лут сапун против 'рѓа
и белило од молња. Голем грнец до небо
меѓу облаци зовира, цути матерка.
Влашките низини ги газевме и уфрлувавме
по збор мудер во книгата на светот
а она што му е запишано на човека
во ѕвездата тоа и му се случува
на земјата. Искачи се по Лоза
во зелена зора убава Рада, поубава од магија
магијата на денот ја одврзува. Од Ивана во борба
остана сабја и збор на стража.
По илјада години слободно тело
сега во песна сите заедно
и на свадба и на закопнина
бере билки на спомени Данаилка
и кога името на сонцето попусто
се изговараше во времето,
откочивме закочена пушка, го поправивме
саатот на времињата и Лозата
заластари на бојно поле
по мориња и бродови и израсте
нашата лоза
до крајот на светот
и во бескрај го отклучи светот.

Радован Павловски - Стих скитник

И сега насекаде
за мене се говори како за Бога
Детството остави трага на птица
и потем кон небесата се вивна
и со крвавата месечина на племето се венча.

Кој да ги собере брановите,
кој да им се спротистави на молњите на умот?

Во градината се населија
моите години-критици.
Студената папрат крие жесток оган,
ладниот извор бистрина на умот.
Без пород не прифаќај распетие.

Радоста ми престојува во ѕвезда,
Песната во пекол,
земјата ми е бескуќна.

Бистрото море
дури и сега е матно во окото на морнарот
Душата ми одмора во ветер,
мислата се сели во народот.

Има во мене патишта
со сонцето што испреплетуваат.
Невозможно е да се биде сам.

Сега бегството е во мислите -
молњите доцнат.
Тука е и провидението:
Дозволи срцето да шари на болот.

Радован Павловски - Елипса III

Одзад ѕидот вреворат,
тропкаат в место,
слегуваат
и се искачуваат
по скалите на омраза
жителите на злото.
Од зборот отклучувам
радиум
и го озрачувам
тоа седело на стршлени,
Во меѓата се крева
петопрст
и јагне блее.
Јупитер и Сатурн
налактени врз планина
ја мотаат
преѓата на нивниот темен глас.

Радован Павловски - Елипса II

Ние не сме одовде
и ние овде нема да останеме
Ќе останат како ветрови
зборови да лутаат и завиваат
Далечна љубов ќе дојде
по своите деца
и сите ѕвезди едни до други
блиску ќе се
Сè што сонувавме вистина
ќе биде Од атом ослободена
музика место збор
во нас како елегија
за едно минато време ќе пее.

Радован Павловски - Елипса I

Ме виде на сон
а јас на Север
чув како работат
часовниците на смртта
и ти како се бориш
и како отклучуваш простори
и ја заведуваш големата сенка
да не ти ги покрие очите
за да го видиш сина си
потоа таа голема сенка
од пролетта прави есен
и ги затвора патиштата
пристапот кон тебе да биде тежок
како кон престол на болот
на кој лежиш прикован
а само гранче на прв цут на црешна
трепери врз камен како врз дланка
и зема душа на пролет
од гласот на твојот Дух.
Ангелот е во воздухот,
со една нога на земја.

Радован Павловски - Ѕвездата само во ѕвезда ќе ја најдеш

Излезена од бисерот на школка
Морска ѕвезда осветлува пловидба
Станав тело на својата мисла
Пат меѓу ѕвезди првпат
Испревен во времето ќе останам
И ако ме побараат полегнатите
Во сонот лек да најдат
Тогаш некое заборавено време
Ќе проговори
И еден заборавен народ
По заборавени патишта
Ќе се крене
И ќе ги побара своите траги
А ако не ги најде
Во птица ќе се престори
И ќе ги опее
А ако сонцето го снема
Во длабока земја ќе слезат
И ќе го откопаат сонцето
Ѕвездата само во ѕвезда
Ќе ја најдат.

Радован Павловски - Чувар на имотот

Секоја ноќ кога сонувам одам
и во најдалечните краишта на светот
и се шетам низ својот имот:
тетреб ми пее во Алпите, а в Азија
имам сонце и сита, - на друг крај на Имотот
и ноќ, та додека на едно место
сум успиен, на друго пак под
сончев зрак калемам ружа, буден
под клуч чувам Тајни во Пустина
За конак имам
ѕвезда над Антарктикот
Јас нема никогаш да знам
за смртни часови; сури катедрали
ја притискаат Европа, а еден дел
на Имотот ми е ту во војни
ту во свадби, а тука крај мене
Чувар е Времето
кое и војува и закопува
да се одбрани и движи
Генијот постојано работи
во Имотот што ме жалости
со своите слики, пеперугата што мислев
дека е вечна, нејзини рефрени се
лисјата жолти наесен
Птиците што кога јас сонувам
тие се само бројки на сонот што летаат
и којзнае каде исчезнуваат
заено со ритамот на моите вулкани.

Тоа што имаш ти, тоа не е многу
но во тоа што имаш ти
минува целиот свет. Исто толку Имот
има и некој друг
и во најзафрлената ѕвезда.

Радован Павловски - Четврта стража

Чудни денови без тебе.
Дрвото би сакал како на птица
да ми биде дом.
Лисјето што издржуваат жега и невреме
тоа се твоите зборови, твоето семе.
Чудни денови без тебе-нежност
струи, писалката на ветрот
по мапата на моите скитања
бележи песни. Преостанува
да те побарам
по ѕвезди и џебови.
Часовникот е каменот
на едно друго време.
Имаш облик во сонот,
преодни часови
и некој чуден ден, голем сон
кога сакам да молчам
а сè да ти речам.
Никогаш толку блиску до тебе.
Никогаш толку далеку од тебе.
Чудни денови без тебе.
Цел живот на Стража со тебе.

Радован Павловски - Трета стража

Тука се како и пролетта
и оние добрите од народот дојдени
што живеат
живот на коња и на крилја.
Ни се привсенија сите времиња,
царства и пушкарници
та сега во таа испомешана слика на народот,
врвицата само ти ја знаеш
а јас сум крај тебе на стража
и мојот дух на будноста
се искачува по нагорнина
и на нишан зема
секоја измислена небиднина
а останува на исто место
твојата ѕвезда Тебе татко сега
ништо не те збунува
тебе на одење
мене во последно видување:
ни мирисот на јагличицата,
ни покривката снег.
Пепел се истура
по филџани и ѕвезди.

Радован Павловски - Втора стража

Во април те испуштаат моите раце
Те преземаат како успиено дете,
мудрец и воин – рацете на Природата.
Тука околу нас се сите
часовници на времињата. Работат.
Пролетта работи во цутовите
Не го разбирам гласот на кукавицата
Ластовиците летаат високо
а јас син ти во ова врткалиште
на елементите во наезда, но така спокојно,
ги распоредувам силите мои – твои сили
во една голема песна за целиот свет
да бидат,
и во овој наш дом в планина
место да има за песната. Твојата невиност
и грижа на родител вчера на пладне
печат му удри на сонцето
Ги затегна и покрена планините
како бродови.

Радован Павловски - Прва стража

Меѓу цветовите и камењата
подоцна ќе се јави оган
и модра веда ќе фркне до изворите
Речникот на Природата ќе дојде до збор
да ја изговори својата тајна Сега пред нас
ти татко сè знаеш а замолче Синоќа
префрлавме планини на болот
и штом со очите се видовме
ти ги склопи очите а те осветлија
големи светлини Жалоста наша да биде
строга и затегната како бајрак во бој
Убавината што не испушта од себе
ни меч ни перо ни благост на плод
и ведра нежност на цвет
а за тоа да не дознае светот-твојот лик
за нас да се задржи за вечност
чисто и совршено лице на цонцето
што вчера на пладне го бараше од мрак
зеде од сонцето светлина
и да ја затвори во својата дланка
по чии линии
бродат корабите на твојата душа.

Радован Павловски - Александар на поаѓање во поход

Никогаш веќе нема да те видам на чардаците,
ниту како наведната собираш летина.
Никогаш нема да го чујам
клепањето на косата
ниту клепањето на воденичкиот камен во реката.
Никогаш веќе нема да се вратат
ни деновите ни месеците ни годините
пред куќата во дворот на чардаците и амбарите.
Никогаш веќе нема да се качи невеста на коња
кога гласот од свирките го порабуваше со топлина  небото
нашето сито и решето на дождовите
ниту пак кога искра од огнило го осветлуваше
ликот на родителот
во пролетната квечерина на громот
мирисот на тратот, смреките, матерката.
Никогаш повеќе нема да се соберат
освен во песната и сеќавањата сите слики
на едно дете, на едно момче крал
освен љубовта, девојката во сонот и тревите
земјата на патот и во постелата
освен жената и земјата
огнот и млекото на пролетта
што ги отвара патиштата
А мене не ми се умира.

Радован Павловски - Клуч на походот

                        На Александар Македонски

Не ти дадоа наречниците
земја да проодиш
туку ѕвезда и походи

Пела е црна марама

и за Филипа
од облаците што се истури
од планините што истече
а го запре
лудото млеко на љубовта

Какво враќање назад

кога и колите на болот
срцкаа, тагите и монсуните
ги стркала кон морињата

Смртните ткаат депресии
Големи кралево на ситни кралства
се разбегаа пред твојата сенка
на походот како стаорци
Реа на Азија

Го помести сонцето
да го продолжиш видикот
а сепак оттисокот на стапката
го остави на земја
но не да одиш
туку да полеташ.

Радован Павловски - Гоце

Гласник:

Ќе те слезат во ад
за Македонија
Каде змии пиштат
Очи закрвавени и зли
Ќе те земат на нишан
за Македонија
Ако паднеш недоречен
Љубовта одново ќе се роди
И до што е народ по светов
Во подземја и надземја
И на сон и на јаве
Ќе те довикува

Полн светлина е гробот на Прометеја!
Накалеми врз посечена овошка слобода!
Секоа твоја стапка е темел за престолнина!

Гоце:

Ме мачат прокоби
Крвави играрии на векот
Ни потопи ни суши
Не ќе ме слезат од височини
Не смрт без слобода
Не без Македонија
Та кој ми ја краде земјата
И во очи ми ја фрла
Кој ми го погани морето
Ѕвезди крвави ќе му потопам
Тука и тревка се бори
За сонце и слобода
Тука и семето јачка
Во земјина утроба
Та од каде прислушнувам плач
Та кој ветер ми го корне
Морето од душава
Мајка ти во црнина те оплакува
Јадра роса се нејзините солзи
Морска длабочина е нејзината душа

Има денови кога се збогувам
Со времиња - деца сирачиња што ми се
По патишта оставени
Како оголена шума
Без лисја што е без деца таа жена сиротица
Та додека едни народи
Се гаѓаат во срце со Аморови стрели
Овде под покрив од меч
На дар се делат тирании

Гласник:

Има една куќа меѓу камени пустелии
И има едно сонце и меч во темели
И син на сонцето во камени одаи што се игра
И во игра го прислушнува времето
И тој убавец ќе слезе
Меѓу народ во низини
И од планини ќе се јави
Со стада на морски брегови
И народ од темнина
Ќе изведе на виделина

Од за игра се е создадено тука
Од бело камче што држи зданија
До метеор во ноќ на ретки преданија
Ќе се јави како надеж на еден народ
Како плева за слобода ќе се крене
И роден од оган во оган ќе трае
Човек на човека
Да му подаде рака во беспаќе

Кога ќе се покренат со силата од морето
Кули во планиње ќе покршат
Во црвено ќе ја облечат слободата
И без да се плаши за породот
Од друг поган народ што страда
Зашто времињата
Нечесно бродеа
Од колено на колено

Гоце:

Та сега кога се шетам по морски брегови
И кога со народот се веселам над црни векови
Или кога во планиње јачат ветрови
Или кога ќе ме снема се плашам
Да не угине ова семе што го сеам
Под ова ѕвездено небо што се сели
Или лете кога боите на душата
Здружено зреат и здружено умираат
За секоја битка прстен кован
Но она што и да се изроди
Од човека против човека
А и од кој и да е народ
Ако е семе грабежливо и алчно
Молчешкум проследете го
И ако има жал за умилно живинче
Ќе пробуди во себе успиеност човекова
Постравотен од чума штом се крене
Во себе првин одиграјте ја битката
А потоа срцето само ќе зажали
За оваа осамена куќа на Европа
Ќе има видик кон морето
Ќе има тајна на меч со темели
Ќе играат крај огниште деца радоносни

Гласник:

И секој камен во природата
Ако беше дел од слободата
Како побунет роб ќе прозбори
И ако беше грабежливо соѕидан
ќе напушти туѓи престолнини
Или пак од далечни покраини
Во поход ќе кренат
Со твојот лик
Буропловсни галии
На овој век
Претскажано му е да гине
За себе неспокоен а за народ
Како татко загрижен благороден

Гоце:

Покрени се море градобран биди
Пред налет на стрели сараценски
Смрт или слобода и за бога
Одлука стравотна е, а камо ли
За народ унесреќен
И ако умрам и не стигнам
Да ве опоменам
Во природата и надвор од неа
Се што допрев и помилував
Ќе загрми а ако сите вас
Не ве збрав на покрив на слобода
И ако во себе
Не ја допрочитав вашата душа
Се плашам да не ве измамат
Оти има
Лажно сонце и рана пролет
Среде зима тешка
Та така
Да ги измами на видело
Вљубениците во слободата
А потем на нишан да ги земе
ете од тоа нам ни страдаат поколенија

Мисирков - Радован Павловски

Не е болката во тоа шчо напрајфме

Шчо сторифме, туку..., Ами ајде со мене

И со Мисирков да извидиме во народецов

Шчо останало од нас од тоа што сторивме

И што ни сторија сторителите

Да се наброиме и преброиме колку сме

Во живо на број и на јазик во ројот на татковината

Што останало од нас по род и крв

Во времето да преживееме на својата земја

И со себе си да се надживееме и да се надпееме

По обичај уште од дамнина

Во времето да вишнееме